Uşaqla birlikdə rəsm çəkmək yalnız əyləncəli vaxt keçirmək deyil, həm də onun təxəyyülünü, incə motorikasını, diqqətini, hərəkətlərin koordinasiyasını və yaradıcı düşüncəsini inkişaf etdirmək üçün gözəl fürsətdir.

Bir çox valideyn özünə bu sualları verir: “Uşaqla nə çəkmək olar?”, “Evdə uşaqla nə çəkmək olar?”, “3–4 yaşlı uşaqla nə çəkmək olar?”, “5–6 yaşlı uşaqla nə çəkmək olar?”, “Uşağı rəsm çəkməyə necə maraqlandırmaq olar?”

Əslində, birlikdə rəsm çəkmək üçün xüsusi rəssamlıq bacarıqlarına sahib olmaq vacib deyil. Daha önəmlisi uşağın sınaqdan keçirməsinə, yeni fikirlər düşünməsinə və öz ideyalarını sərbəst ifadə etməsinə imkan verən şərait yaratmaqdır.

Rəsm çəkmək uşağın inkişafı üçün niyə vacibdir?

Rəsm çəkmək uşağa ətraf aləmi tanımağa, düşüncələrini və təəssüratlarını ifadə etməyə kömək edir.

Rəsm çəkərkən uşaq:

• diqqətini müəyyən fəaliyyət üzərində saxlamağı;
• əl hərəkətlərini koordinasiya etməyi;
• rəngləri və formaları fərqləndirməyi;
• təxəyyülünü inkişaf etdirməyi;
• müxtəlif üsulları sınamağı;
• öz ideyalarını ifadə etməyi;
• çəkdiyi rəsm haqqında danışmağı öyrənir.

Bundan əlavə, birgə yaradıcılıq valideynlərə uşaqları ilə daha çox vaxt keçirmək və rahat mühitdə ünsiyyət qurmaq imkanı yaradır.

Evdə uşaqla nə çəkmək olar?

Əgər uşaq nə çəkəcəyini bilmirsə, ona sadə bir mövzu təklif etmək olar.

Məsələn:

• sevimli heyvan;
• xəyallarındakı ev;
• ailə;
• ağac;
• güllər;
• günəş və buludlar;
• dəniz;
• kosmos;
• sevimli oyuncaq;
• nağıl qalası;
• meşə;
• sualtı dünya;
• gələcəyin şəhəri.

Rəsmin realistik görünməsinə çalışmaq vacib deyil.

Əsas məqsəd uşağa öz rəsminin necə olacağına müstəqil qərar vermək və onu istədiyi kimi yaratmaq imkanı verməkdir.

Kiçik uşaqla nə çəkmək olar?

Kiçik məktəbəqədər yaşlı uşaqlar üçün sadə formalar və tanış əşyalar seçmək daha məqsədəuyğundur.

Məsələn, birlikdə bunları çəkmək olar:

• dairələr və günəş;
• buludlar;
• şarlar;
• almalar;
• balıqlar;
• güllər;
• sadə heyvan fiqurları;
• ev;
• maşın.

Birlikdə rəsm çəkmək də maraqlı üsuldur: böyüklər təsvirin əsas hissəsini çəkir, uşaq isə ona müxtəlif detalları əlavə edir.

Məsələn, valideyn ağacın gövdəsini çəkir, uşaq isə yarpaqları, quşları, gülləri və ya meyvələri əlavə edir.

4–5 yaşlı uşaqla nə çəkmək olar?

Bu yaşda tədricən daha çox süjetli və yaradıcı tapşırıqlara keçmək olar.

Məsələn:

“Gəlin xəyalımızdakı parkı çəkək.”

“Gəlin sualtı dünya yaradaq.”

“Gələcəyin şəhəri necə görünür?”

“Yadplanetlilərin yaşadığı planet çəkək.”

“Sehrli meşə düşünək.”

Belə mövzular uşağa sadəcə ayrı-ayrı əşyaları çəkməyə deyil, bütöv bir hekayə yaratmağa imkan verir.

5–6 yaşlı uşaqla nə çəkmək olar?

Məktəbəqədər yaşın böyük qrupunda uşaqlara daha çox təxəyyül və ardıcıllıq tələb edən tapşırıqlar təklif etmək olar.

Məsələn:

• öz superqəhrəmanını düşünmək;
• qeyri-adi bir heyvan çəkmək;
• nağıl ölkəsinin xəritəsini yaratmaq;
• xəyallarındakı evi çəkmək;
• kosmik gəmi düşünmək;
• sualtı şəhər yaratmaq;
• gələcəyin parkını çəkmək;
• sehrli bitki yaratmaq.

Rəsm bitdikdən sonra uşaqdan çəkdiyi şəkil haqqında kiçik bir hekayə danışmasını istəmək olar.

Məsələn:

“Burada kim yaşayır?”

“Burada nə baş verir?”

“Bu yerin adı nədir?”

“Bundan sonra nə olacaq?”

Beləliklə, rəsm çəkmə fəaliyyətini nitqin və təxəyyülün inkişafı ilə birləşdirmək mümkündür.

Nöqtə və xətlərdən istifadə edərək uşaqla nə çəkmək olar?

Uşaqlar sadə xətləri və həndəsi fiqurları müxtəlif təsvirlərə çevirməyi çox vaxt maraqlı hesab edirlər.

Məsələn, dairəni bunlara çevirmək olar:

• günəşə;
• üzə;
• hava şarına;
• topa;
• planetə.

Üçbucaq isə:

• evə;
• yolkaya;
• dağa;
• dam örtüyünə çevrilə bilər.

Belə tapşırıqlar uşağa formaları fərqləndirməyə və onları yaradıcılıq prosesində istifadə etməyə kömək edir.

Uşaqla qeyri-adi üsulla necə rəsm çəkmək olar?

Rəsm çəkməyi yalnız karandaş və flomasterlərlə məhdudlaşdırmaq lazım deyil.

Uşağın yaşına uyğun təhlükəsiz material və texnikalardan istifadə etmək olar:

• barmaqlarla rəsm çəkmək;
• süngərlə rəsm çəkmək;
• yarpaqların izlərini çıxarmaq;
• pambıq çubuqlardan istifadə etmək;
• sadə həndəsi fiqurlardan şəkil yaratmaq;
• rəngləri qarışdırmaq;
• hazır xətləri tamamlayaraq şəkil yaratmaq.

Müxtəlif texnikalardan istifadə etmək uşağın yaradıcılığa olan marağını qorumağa kömək edir.

Uşağı rəsm çəkməyə necə maraqlandırmaq olar?

Hər uşaq uzun müddət oturub rəsm çəkmək istəməyə bilər.

Onu məcbur etmək əvəzinə seçim imkanı yaratmaq olar:

“Bu gün kosmos, yoxsa heyvanlar çəkək?”

“Karandaşla, yoxsa boya ilə rəsm çəkək?”

“Öz planetini, yoxsa sehrli meşəni yaratmaq istəyirsən?”

Uşaq mövzunu və ya tapşırığı hansı üsulla yerinə yetirəcəyini seçə bildikdə prosesdə daha fəal iştirak edir.

Uşağın rəsmini düzəltmək lazımdırmı?

Valideynlər yadda saxlamalıdırlar ki, uşağın çəkdiyi şəkil real əşyaya mütləq bənzəməli deyil.

Əgər uşaq yaşıl günəş və ya bənövşəyi pişik çəkibsə, bu, onun yaradıcılıq düşüncəsinin bir hissəsi ola bilər.

Rəsmi daim düzəltmək və uşağa “düzgün” çəkməyi göstərmək lazım deyil.

Bunun əvəzinə belə suallar vermək olar:

“Mənə rəsmin haqqında danış.”

“Niyə bu rəngi seçdin?”

“Burada kim təsvir olunub?”

Belə yanaşma uşağın yaradıcı düşüncəsini dəstəkləyir.

Uşaq “Mən rəsm çəkə bilmirəm” deyirsə, nə etmək lazımdır?

Əgər uşaq öz bacarıqlarına şübhə edirsə, onun rəsmini digər uşaqların rəsmləri ilə müqayisə etmək düzgün deyil.

Belə deyə bilərsiniz:

“Gəl, birlikdə cəhd edək.”

“Burada mükəmməl çəkmək lazım deyil.”

“Necə istəyirsənsə, elə də çək.”

Birgə rəsm çəkməyin məqsədi mükəmməl şəkil yaratmaq deyil. Əsas məqsəd prosesdən zövq almaq, müxtəlif üsulları sınamaq və yeni bacarıqlar inkişaf etdirməkdir.

Rəsm çəkməyi öyrənmə ilə birləşdirmək olarmı?

Bəli. Rəsm çəkməyi uşağın digər inkişaf istiqamətləri ilə asanlıqla birləşdirmək mümkündür.

Məsələn:

• hərfləri çəkmək;
• rəqəmləri təsvir etmək;
• çəkilmiş əşyaları saymaq;
• həndəsi fiqurlar çəkmək;
• rəngləri öyrənmək;
• çəkilmiş şəkil əsasında hekayələr düşünmək;
• müəyyən səslə başlayan əşyaları çəkmək.

Məsələn, uşaqdan üç alma, beş ulduz və ya müəyyən hərflə başlayan əşyaları çəkməsini istəmək olar.

Beləliklə, yaradıcı fəaliyyət maraqlı və inkişafetdirici oyuna çevrilir.

Təbiət mövzusunda uşaqla nə çəkmək olar?

Təbiət uşaqların yaradıcılığı üçün ən əlverişli mövzulardan biridir.

Uşağa bunları çəkməyi təklif edə bilərsiniz:

• meşə;
• çiçəkli çəmənlik;
• yağışlı gün;
• göy qurşağı;
• dəniz;
• dağlar;
• payız parkı;
• qış mənzərəsi;
• yaz bağı;
• yay günü.

Gəzintidən sonra uşaqdan gördüklərini rəsm vasitəsilə təsvir etməsini istəmək olar.

Bu, yaradıcılıq fəaliyyətini ətraf aləmi müşahidə etmə ilə əlaqələndirməyə kömək edir.

Kosmos mövzusunda uşaqla nə çəkmək olar?

Kosmos mövzusu uşağın təxəyyülünü inkişaf etdirmək üçün xüsusilə uyğundur.

Uşağa öz planetini, kosmik gəmisini və ya başqa planetdə yaşayan qeyri-adi varlıqları düşünməyi təklif etmək olar.

Məsələn:

“Elə bir planet düşün ki, orada bütün evlər uçur.”

“Sənin kosmik gəmin necə görünür?”

“Bu planetdə kimlər yaşayır?”

Belə tapşırıqların tək bir düzgün cavabı yoxdur və uşağa öz təxəyyülündən sərbəst istifadə etmək imkanı verir.

Rəsm çəkməyi ailə ənənəsinə necə çevirmək olar?

Həftənin bir gününü ailəvi yaradıcılığa ayırmaq olar.

Məsələn, hər şənbə günü bütün ailə yeni bir mövzuda birlikdə rəsm çəkə bilər.

Bir həftə kosmos, növbəti dəfə heyvanlar, daha sonra sehrli şəhər və ya xəyallardakı səyahət mövzusu seçilə bilər.

Uşağın çəkdiyi rəsmləri saxlamaq və müəyyən müddətdən sonra birlikdə onlara baxmaq da maraqlı ola bilər.

Bu, uşağa öz inkişafını görməyə və ailəsi ilə keçirdiyi xoş anları xatırlamağa kömək edir.

Baku Junior Campus-da rəsm və yaradıcılıq

Baku Junior Campus-da yaradıcı fəaliyyətlər inkişafetdirici mühitin mühüm hissəsidir.

Müxtəlif yaradıcılıq məşğələləri zamanı uşaqlar sınaqdan keçirmək, öz işlərini yaratmaq, rəng və formalarla işləmək, fikirlərini ifadə etmək və digər uşaqlara qoşularaq fəaliyyət göstərmək imkanı əldə edirlər.

Yaradıcılıq təlim prosesini daha maraqlı edir və uşağa öz fərdiliyini ifadə etmək üçün imkan yaradır.

Nəticə

“Uşaqla nə çəkmək olar?” sualının yalnız bir düzgün cavabı yoxdur.

Bu, sadə bir oyuncaq, sevimli heyvan, nağıl dünyası, kosmos, təbiət və ya tamamilə uşağın təxəyyülündən yaranan bir hekayə ola bilər.

Ən vacib məqam uşağın rəsmini yalnız real obyektə nə qədər bənzədiyinə görə qiymətləndirməməkdir.

Birgə rəsm çəkmək uşağa xəyal qurmaq, müxtəlif üsulları sınamaq, yeni bacarıqlar inkişaf etdirmək və düşüncələrini ifadə etmək imkanı verir.

Valideynlər üçün isə bu, uşaqla keyfiyyətli vaxt keçirmək, söhbət etmək və onun maraqlarını daha yaxından tanımaq üçün gözəl fürsətdir.

Baku Junior Campus — uşaqların öyrəndiyi, yaratdığı, araşdırdığı və oyun və maraqlı məşğələlər vasitəsilə öz bacarıqlarını kəşf etdiyi məkandır.