Uşağın yuxuda ağlaması valideynləri narahat edən hallardan biridir. Xüsusilə gecə saatlarında uşağın qəfil ağlaması, inildəməsi və ya narahat görünməsi valideynlərdə “Uşaq yuxuda niyə ağlayır?”, “Uşağım yuxuda ağlayırsa, bu normaldırmı?”, “Körpə gecə niyə ağlayaraq oyanır?” kimi suallar yaradır.
Əslində uşağın yuxuda ağlamasının müxtəlif səbəbləri ola bilər. Bəzən bu, yuxu mərhələləri ilə əlaqəli normal haldır, bəzən isə uşağın fiziki və ya emosional narahatlığının göstəricisi ola bilər.
Əsas məsələ uşağın yaşını, yuxu rejimini, gündəlik davranışlarını və ağlamanın hansı şəraitdə baş verdiyini birlikdə qiymətləndirməkdir.
Uşaq yuxuda niyə ağlaya bilər?
Uşağın yuxuda ağlamasının tək bir səbəbi yoxdur. Körpələrdə və məktəbəqədər yaşlı uşaqlarda səbəblər bir-birindən fərqlənə bilər.
Ən çox rast gəlinən səbəblərə yuxu mərhələlərinin dəyişməsi, gün ərzində yaşanan emosional hadisələr, həddindən artıq yorğunluq, narahatlıq, yuxu rejiminin pozulması və fiziki narahatlıqlar aid edilə bilər.
Bəzi uşaqlar yuxu zamanı qısa müddət ağlaya, səslənə və sonra yenidən yuxuya gedə bilərlər. Əgər uşaq ümumilikdə sağlamdırsa və gündüzlər normal davranırsa, bu hər zaman ciddi problemin göstəricisi olmur.
Körpə yuxuda niyə ağlayır?
Körpələrin yuxu sistemi böyüklərdən fərqlənir. Onlar yuxu zamanı daha çox hərəkət edə, səslər çıxara, üz ifadələrini dəyişə və qısa müddət ağlaya bilərlər.
Körpə yuxuda ağladıqda valideyn ilk növbədə onun həqiqətən oyandığını müşahidə edə bilər. Bəzən uşaq tam oyanmadan ağlayır və bir neçə dəqiqə sonra sakitləşir.
Körpənin ac olması, bezinin dəyişdirilməsinə ehtiyac duyması, otağın çox isti və ya soyuq olması, fiziki narahatlıq və yuxu rejiminin dəyişməsi də gecə narahatlığına səbəb ola bilər.
Uşaq yuxuda ağlayırsa, nə etmək lazımdır?
Valideyn üçün ən vacib məqamlardan biri sakit qalmaqdır.
Uşaq ağlayarkən əvvəlcə onun vəziyyətini yoxlamaq, rahat olub-olmadığına baxmaq və ehtiyaclarını qiymətləndirmək lazımdır.
Uşağın:
- ac olub-olmadığına;
- bezinin dəyişdirilməsinə ehtiyac olub-olmadığına;
- çox isti və ya soyuq mühitdə yatıb-yatmadığına;
- xəstəlik və ya fiziki narahatlıq əlamətlərinin olub-olmadığına;
- yuxu rejiminin son günlərdə dəyişib-dəyişmədiyinə
diqqət etmək faydalıdır.
Əgər uşaq sadəcə qısa müddət ağlayır və sonra sakitləşirsə, onu dərhal tamamilə oyatmaq əvəzinə vəziyyətini müşahidə etmək mümkündür.
Yuxu rejimi uşağın gecə ağlamasına təsir edə bilərmi?
Bəli. Uşağın kifayət qədər yatmaması və ya gün ərzində həddindən artıq yorulması yuxuya getmə və gecə yuxusunun davamlılığı ilə bağlı çətinliklər yarada bilər.
Uşağın yaşına uyğun yuxu rejiminin formalaşdırılması bu baxımdan əhəmiyyətlidir.
Yatmazdan əvvəl sakit mühit yaratmaq, hər gün təxminən eyni vaxtlarda yatmaq və oyanmaq, yatmazdan əvvəl sakit fəaliyyətlər seçmək uşağın yuxu rejiminin formalaşmasına kömək edə bilər.
Uşaq kabus gördüyü üçün yuxuda ağlaya bilərmi?
Bəli. Xüsusilə məktəbəqədər yaş dövründə uşaqlar müxtəlif qorxular və emosiyalar yaşaya bilirlər.
Gün ərzində izlədiyi film, eşitdiyi hekayə, yaşadığı hadisə və ya onu narahat edən başqa bir vəziyyət gecə yuxusuna təsir göstərə bilər.
Uşaq kabusdan sonra oyanırsa, valideyn onun yanında olaraq sakitləşdirici və təhlükəsiz mühit yaratmağa çalışa bilər.
Uşağa “qorxulu heç nə yoxdur” deməklə yanaşı, onun hisslərini dinləmək və qorxusunu kiçiltməmək daha faydalıdır.
Məsələn, “Qorxdun, bilirəm. Mən buradayam” kimi sakit və dəstəkləyici ifadələr uşağın özünü daha təhlükəsiz hiss etməsinə kömək edə bilər.
Yuxuda ağlama ilə gecə qorxusu eyni şeydirmi?
Xeyr. Uşaqlarda müxtəlif yuxu hadisələri müşahidə oluna bilər və onların hamısı eyni deyil.
Bəzi uşaqlar gecə yuxudan qismən oyanaraq ağlaya və valideynini axtara bilərlər. Digər hallarda isə uşaq tam oyanmadan narahat görünə, ağlaya və səhər baş verənləri xatırlamaya bilər.
Belə hallar təkrarlanırsa, xüsusilə də uşağın təhlükəsizliyi ilə bağlı risk yaranırsa, pediatrla məsləhətləşmək faydalıdır.
Diş çıxarma uşağın gecə ağlamasına səbəb ola bilərmi?
Körpələrdə diş çıxarma dövründə diş ətlərində narahatlıq yarana bilər və bu, yuxunun pozulmasına təsir göstərə bilər.
Lakin uşağın hər gecə ağlamasını yalnız diş çıxarma ilə əlaqələndirmək düzgün deyil.
Əgər ağlama ilə yanaşı yüksək temperatur, güclü halsızlıq, qidalanmadan imtina və ya başqa narahatedici əlamətlər varsa, səbəbi müəyyənləşdirmək üçün pediatrın qiymətləndirməsi vacibdir.
Uşağın emosional vəziyyəti yuxusuna təsir edə bilərmi?
Uşaqlar gün ərzində yaşadıqları emosiyaları yuxu zamanı da davam etdirə bilərlər.
Bağçaya yeni başlamaq, yeni mühitə uyğunlaşmaq, ailədə dəyişiklik, yaşıdlarla yaşanan problem, qorxu və ya gün ərzində baş verən həyəcanlı hadisələr uşağın gecə yuxusuna təsir göstərə bilər.
Bu səbəbdən uşağın yalnız gecə davranışına deyil, gün ərzindəki emosional vəziyyətinə də diqqət etmək lazımdır.
Valideyn uşağı dinləməli, onun hisslərini ifadə etməsinə imkan verməli və gündəlik həyatında mümkün qədər sabit və təhlükəsiz mühit yaratmalıdır.
Uşağın yuxu rejimini necə yaxşılaşdırmaq olar?
Sağlam yuxu rejimi bir gecədə formalaşmır. Davamlı və sakit rutin uşağın yuxuya hazırlığını asanlaşdıra bilər.
Yatmazdan əvvəl:
- sakit oyunlar seçmək;
- kitab oxumaq;
- işıqları tədricən azaltmaq;
- yatmaq üçün rahat mühit yaratmaq;
- hər gün oxşar saatlarda yatmağa çalışmaq;
- uşağın yaşına uyğun gündüz yuxusunu nəzərə almaq
faydalı ola bilər.
Yatmazdan əvvəl çox həyəcanlandırıcı fəaliyyətlərdən uzaq durmaq da bəzi uşaqlarda yuxuya keçidi asanlaşdıra bilər.
Uşaq yuxuda ağlayanda nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?
Yuxuda ağlama hər zaman tibbi problemin göstəricisi deyil. Lakin vəziyyət davamlıdırsa və ya uşağın gündəlik həyatına təsir edirsə, pediatrla məsləhətləşmək faydalıdır.
Xüsusilə uşağın nəfəs almasında problem, güclü və davamlı ağrı əlamətləri, yüksək temperatur, tez-tez qusma, ciddi halsızlıq və ya digər narahatedici simptomlar varsa, tibbi yardım almaq lazımdır.
Valideyn uşağın davranışında əvvəlkindən fərqli və davamlı dəyişiklik müşahidə edirsə, səbəbi özbaşına müəyyənləşdirmək əvəzinə mütəxəssislə məsləhətləşməsi daha doğrudur.
Uşağın sağlam yuxusu niyə vacibdir?
Yuxu uşağın ümumi inkişafının mühüm hissəsidir. Keyfiyyətli və kifayət qədər yuxu uşağın gündəlik enerjisinə, diqqətinə, əhvalına, öyrənmə prosesinə və ümumi fəaliyyətinə təsir göstərə bilər.
Xüsusilə məktəbəqədər yaş dövründə uşağın gündəlik rejimində yuxu, qidalanma, fiziki aktivlik, oyun və öyrənmə arasında balansın olması vacibdir.
Uşağın yuxu rejimi nə qədər sabit olarsa, gündəlik fəaliyyətlərə uyğunlaşması da daha rahat ola bilər.
Baku Junior Campus-da uşaqların inkişafına kompleks yanaşma
Baku Junior Campus olaraq uşağın inkişafını yalnız akademik biliklərlə məhdudlaşdırmırıq.
Məktəbəqədər dövr uşağın fiziki, sosial, emosional və intellektual inkişafının sürətlə davam etdiyi mühüm mərhələdir.
Bu dövrdə uşağın gündəlik rejimi, sosiallaşması, ünsiyyət bacarıqları, yaradıcılığı, diqqəti və müstəqilliyi bir-biri ilə əlaqəli şəkildə inkişaf edir.
Baku Junior Campus-da uşaqlar üçün öyrənmə, oyun, yaradıcılıq və ünsiyyəti birləşdirən mühit formalaşdırılır.
Məqsədimiz uşaqların özlərini rahat ifad edə bildiyi, yeni bacarıqlar qazandığı və öyrənməyə maraq göstərdiyi müsbət mühit yaratmaqdır.
Nəticə
Uşağın yuxuda ağlamasının müxtəlif səbəbləri ola bilər. Bəzən bu, yuxu mərhələləri ilə bağlı normal davranış, bəzən isə yorğunluq, emosional gərginlik, fiziki narahatlıq və ya yuxu rejiminin pozulması ilə əlaqəli ola bilər.
Əsas məsələ uşağın davranışını bütöv şəkildə qiymətləndirmək, onun gündəlik rejiminə diqqət etmək və davamlı və ya narahatedici simptomlar olduqda mütəxəssisə müraciət etməkdir.
Unutmayaq ki, uşağın sağlam inkişafı yalnız gündüz fəaliyyətlərindən deyil, həm də keyfiyyətli yuxu, düzgün gündəlik rejim, emosional təhlükəsizlik və valideynlə sağlam ünsiyyətdən keçir.
Baku Junior Campus — uşaqların öyrənərək, oynayaraq və təhlükəsiz mühitdə inkişaf etdiyi məkan.
