Körpənin temperaturunun yüksəlməsi valideynləri ən çox narahat edən hallardan biridir. Xüsusilə ilk dəfə valideyn olanlar üçün “Körpənin temperaturu neçə olmalıdır?”, “Körpənin temperaturunu necə salmaq olar?”, “Körpədə qızdırma zamanı nə etmək lazımdır?”, “Körpəyə temperatur salan dərman vermək olarmı?” kimi suallar olduqca aktualdır.
Əslində, yüksək temperatur özü ayrıca xəstəlik deyil. Qızdırma çox vaxt orqanizmin infeksiyaya qarşı mübarizə apardığını göstərən əlamətlərdən biridir. Buna görə də temperatur göstəricisi ilə yanaşı, uşağın ümumi vəziyyətinə, davranışına, qidalanmasına və digər simptomlarına da diqqət yetirmək vacibdir.
Körpədə normal temperatur neçə dərəcədir?
Körpələrin bədən temperaturu ölçülən nahiyəyə, günün vaxtına və istifadə olunan termometrə görə dəyişə bilər. Yenidoğulmuşlarda temperaturun düzgün ölçülməsi və körpənin ümumi vəziyyətinin izlənməsi xüsusilə əhəmiyyətlidir.
Valideynlər yalnız “temperatur neçədir?” sualına deyil, “Körpəm özünü necə hiss edir?” sualına da diqqət yetirməlidirlər.
Uşaq temperatur zamanı maye qəbul edir, qidalanır, normal reaksiya verir və ümumi vəziyyəti qənaətbəxşdirsə, bu, daha sakitləşdirici əlamət ola bilər. Əksinə, körpə həddindən artıq yuxuludursa, oyatmaq çətindirsə, qidalanmırsa və ya nəfəs almaqda çətinlik çəkirsə, temperaturun dərəcəsindən asılı olmayaraq tibbi yardım almaq lazımdır.
Körpənin temperaturunu necə salmaq olar?
Körpədə temperatur yüksəldikdə ilk addım panikaya düşməmək və vəziyyəti düzgün qiymətləndirməkdir.
Valideynlər:
temperaturu uyğun termometrlə ölçməli;
körpənin ümumi vəziyyətini müşahidə etməli;
uşağın həddindən artıq isti geyindirilməməsinə diqqət etməli;
yaşına uyğun qidalanmanın və maye qəbulunun davam etməsinə çalışmalı;
körpəyə hər hansı dərmanı yalnız həkim məsləhəti və uşağın yaşına/çəkisinə uyğun göstəriş əsasında verməlidirlər.
Xüsusilə körpələrdə dərman dozasını özbaşına müəyyən etmək düzgün deyil. Uşaqlar üçün temperatur salan preparatların istifadəsində yaş və çəki mühüm rol oynayır. Məsələn, ibuprofen bəzi yaş qruplarında, xüsusilə 6 aydan kiçik körpələrdə, həkim məsləhəti olmadan istifadə edilməməlidir.
Körpəni temperatur zamanı çox bürümək doğrudurmu?
Körpənin üşüdüyünü düşünərək onu çoxlu paltar və qalın örtüklərlə bürümək düzgün yanaşma olmaya bilər. Məqsəd uşağı həddindən artıq isitmək deyil, rahat və uyğun mühit yaratmaqdır.
Körpənin otağının temperaturu da nəzərə alınmalı, uşaq rahat geyindirilməlidir. Xüsusilə isti havalarda körpənin həddindən artıq isinməsinin qarşısını almaq vacibdir.
Temperatur zamanı körpəyə su vermək olarmı?
Bu məsələ körpənin yaşından və qidalanma formasından asılıdır. Körpənin maye ehtiyacının necə qarşılanması ilə bağlı ən doğru qərarı pediatr verməlidir.
Temperatur zamanı susuzlaşma əlamətlərinə diqqət etmək vacibdir. Sidiyin azalması, ağız quruluğu, göz yaşlarının azalması və uşağın həddindən artıq halsız görünməsi susuzlaşma ilə əlaqəli ola bilər və tibbi qiymətləndirmə tələb edə bilər.
3 aydan kiçik körpədə temperatur təhlükəlidirmi?
Bəli, bu yaş qrupunda xüsusi diqqətli olmaq lazımdır.
3 aydan kiçik körpədə 38°C və ya daha yüksək temperatur müşahidə olunarsa, körpə başqa cəhətdən yaxşı görünsə belə, təcili şəkildə həkimlə əlaqə saxlamaq və tibbi qiymətləndirmə almaq lazımdır.
Belə körpələrdə temperatur salan dərmanı həkimlə məsləhətləşmədən vermək tövsiyə edilmir.
Körpədə temperatur hansı hallarda təcili həkim müdaxiləsi tələb edir?
Aşağıdakı əlamətlərdən biri varsa, yalnız temperaturun
düşməsini gözləmək olmaz:
körpəni oyatmaq çətindirsə;
uşaq çox halsız və ya reaksiyasız görünürsə;
nəfəs almaqda çətinlik varsa;
körpə maye və ya qidanı qəbul edə bilmirsə;
davamlı qusma varsa;
susuzlaşma əlamətləri müşahidə olunursa;
boyunda sərtlik və ya digər ciddi simptomlar yaranırsa;
temperatur 40°C-dən yuxarı qalxırsa;
körpənin vəziyyəti sürətlə pisləşirsə.
Bu əlamətlər zamanı valideynin evdə müxtəlif üsulları sınaması əvəzinə tibbi yardım alması daha doğrudur.
“Diş çıxarır, ona görə temperaturu qalxıb” — bu nə dərəcədə doğrudur?
Valideynlərin tez-tez düşündüyü səbəblərdən biri də diş çıxarmadır. Lakin temperaturun yüksəlməsini avtomatik olaraq diş çıxarma ilə əlaqələndirmək düzgün deyil. Qızdırmanın səbəbi infeksiya da ola bilər və uşağın digər simptomları nəzərə alınmalıdır.
Valideynlər temperatur zamanı hansı səhvlərdən uzaq durmalıdır?
Körpənin temperaturu qalxdıqda valideynlərin narahat olması başadüşüləndir. Lakin təşviş içində edilən bəzi səhvlər uşağın vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Ən vacib məqamlar:
Dərmanı özbaşına seçməyin.
Uşağın yaşına və çəkisinə uyğun olmayan dərman və ya doza təhlükəli ola bilər.
Bir neçə temperatur salan preparatı özbaşına kombinə etməyin.
Dərmanların birlikdə istifadəsi yalnız həkim tövsiyəsi əsasında aparılmalıdır.
Yalnız termometrdəki rəqəmə fokuslanmayın.
Körpənin davranışı, qidalanması, maye qəbulu və nəfəs alması da mühüm göstəricilərdir.
Körpənin vəziyyəti pisləşirsə, gözləməyin.
Xüsusilə yenidoğulmuşlarda və kiçik körpələrdə tibbi məsləhət almaq üçün gecikmək olmaz.
Bəs valideyn nəyi bilməlidir?
Uşağın sağlam böyüməsi yalnız xəstəlik zamanı düzgün davranmaqdan ibarət deyil. Körpəlikdən etibarən uşağın yuxu rejimi, qidalanması, fiziki aktivliyi, emosional inkişafı, nitqi və sosial bacarıqları da onun ümumi inkişafında mühüm rol oynayır.
Uşaq böyüdükcə valideynlərin qarşısına yeni suallar çıxır:
“Uşaq nə vaxt danışmağa başlamalıdır?”
“Uşaq nə vaxt yeriməlidir?”
“Uşağın diqqətini necə inkişaf etdirmək olar?”
“Uşağa oxumağı və saymağı necə öyrətmək olar?”
“Məktəbəqədər hazırlıq nə üçün vacibdir?”
“Uşağın sosiallaşmasına necə dəstək olmaq olar?”
Bütün bu mərhələlərdə uşağın yaşına uyğun fəaliyyətlər, oyunlar və inkişafetdirici məşğələlər onun öyrənmə prosesini daha maraqlı və faydalı edə bilər.
Baku Junior Campus — uşaqların inkişafına yönəlmiş mühit
Baku Junior Campus olaraq uşaqların yalnız akademik biliklər əldə etməsinə deyil, həm də onların sosial, yaradıcı, kommunikativ və düşünmə bacarıqlarının inkişafına önəm veririk.
Məktəbəqədər yaş dövrü uşağın gələcək təhsil həyatının təməl mərhələlərindən biridir. Bu dövrdə oyun, ünsiyyət, yaradıcı fəaliyyət, hərəkət və öyrənmə bir-birini tamamlamalıdır.
Baku Junior Campus-da uşaqlar üçün yaş xüsusiyyətlərinə uyğun müxtəlif proqram və fəaliyyətlər təşkil olunur. Məqsədimiz uşaqların öyrənmə prosesinə maraq göstərdiyi, özlərini rahat ifadə edə bildiyi və yeni bacarıqlar qazandığı müsbət mühit formalaşdırmaqdır.
Valideyn üçün ən vacib olan isə övladının hər mərhələsində düzgün məlumat almaq və ehtiyac yarandıqda mütəxəssis dəstəyinə müraciət etməkdir.
Qeyd: Bu mətn ümumi maarifləndirici məlumat xarakteri daşıyır və pediatr müayinəsini, diaqnozu və fərdi tibbi məsləhəti əvəz etmir. Körpənin temperaturu ilə bağlı narahatlığınız varsa, xüsusilə uşaq çox kiçikdirsə və ya əlavə simptomlar varsa, pediatrla əlaqə saxlayın.