Müasir dövrdə valideynlər uşaqlarının xarici dil öyrənməsinə getdikcə daha erkən yaşlardan başlayırlar. Bu zaman ən çox verilən suallardan biri belədir: Uşağa ingilis dilini neçə yaşdan öyrətmək daha düzgündür? Erkən yaşda xarici dil öyrənmək uşağın inkişafına necə təsir edir? Kiçik yaşlı uşaq ingilis dilini öyrənmək üçün hazırdırmı?
Əslində, ingilis dilini öyrənməyə başlamaq üçün bütün uşaqlara uyğun olan vahid yaş həddi yoxdur. Uşağın fərdi inkişafı, nitq bacarıqları, maraqları və diqqət müddəti nəzərə alınmalıdır. Bununla belə, məktəbəqədər dövrdə ingilis dili ilə tanışlıq uşağın gələcək dil inkişafı üçün yaxşı başlanğıc yarada bilər.
Əsas məsələ erkən yaşda uşağa çoxlu söz və qaydalar əzbərlətmək deyil. İngilis dili uşağa yaşına uyğun, oyunlar, mahnılar, şəkillər, hərəkətli fəaliyyətlər və gündəlik ünsiyyət vasitəsilə təqdim edilməlidir.
Uşağa ingilis dilini neçə yaşdan öyrətmək olar?
İngilis dili ilə tanışlığa təxminən 2–3 yaşdan başlamaq mümkündür. Bu yaşda uşaqlar üçün uzun və akademik dərslərə ehtiyac yoxdur. Qısa, maraqlı və oyun əsaslı fəaliyyətlər daha uyğun hesab olunur.
3–4 yaş dövründə uşaq sadə ingilis sözlərini və ifadələrini daha aktiv şəkildə yadda saxlaya bilər. Rənglər, heyvanlar, oyuncaqlar, rəqəmlər, ailə üzvləri və gündəlik istifadə olunan əşyaların adları öyrədilə bilər.
4–6 yaş arasında isə uşağın söz ehtiyatını genişləndirmək, sadə cümlələr qurmaq və gündəlik suallara qısa cavablar vermək üzərində işləmək mümkündür.
Bu səbəbdən uşağın ingilis dilinə nə qədər erkən başlamasından daha vacib məsələ dərslərin necə təşkil olunmasıdır.
Erkən yaşda ingilis dili öyrənmək niyə faydalıdır?
Məktəbəqədər yaş dövründə uşağın nitqi, eşitmə qabiliyyəti, yaddaşı və yeni məlumatları təqlid edərək öyrənmək bacarığı aktiv şəkildə inkişaf edir.
Uşaqlar ətraflarındakı səsləri və sözləri təbii şəkildə mənimsəyirlər. Buna görə də ingilis dili ilə erkən yaşda tanışlıq uşağın xarici dilin səslənməsinə alışmasına və sadə sözləri kontekst daxilində anlamasına kömək edə bilər.
Məsələn, uşağa sadəcə “apple” sözünü əzbərlətmək əvəzinə, alma şəkli göstərmək, həmin sözlə bağlı oyun oynamaq və ya mahnı oxumaq daha maraqlı öyrənmə prosesi yaradır.
Beləliklə, uşaq sözü yalnız tərcüməsi ilə deyil, konkret əşya və hərəkətlə əlaqələndirir.
İlk ingilis dili dərsləri necə keçirilməlidir?
Məktəbəqədər uşaqlar üçün ingilis dili dərsləri onların yaş xüsusiyyətlərinə uyğun hazırlanmalıdır. Kiçik yaşlı uşağın uzun müddət eyni fəaliyyətə diqqət yetirməsi çətin ola bilər. Buna görə dərslər müxtəlif fəaliyyətlərin növbələşməsi əsasında qurula bilər.
İlk ingilis dili dərslərində aşağıdakılardan istifadə etmək mümkündür:
- mahnılar və musiqili oyunlar;
- şəkillər və kartlar;
- oyuncaqlar;
- hərəkətli oyunlar;
- sadə dialoqlar;
- rol oyunları;
- yaradıcılıq tapşırıqları;
- rənglər və əşyalarla bağlı oyunlar;
- qısa hekayələr;
- gündəlik ifadələrin təkrarı.
Bu yanaşma uşağın ingilis dilini dərs kimi deyil, maraqlı və əyləncəli fəaliyyət kimi qəbul etməsinə kömək edir.
2–3 yaşlı uşaqlar üçün ingilis dili
2–3 yaşda əsas məqsəd uşağa ingilis dilini mükəmməl danışdırmaq deyil, onu xarici dilin səsləri ilə tanış etməkdir.
Bu yaşda uşaqlar sadə söz və ifadələrlə tanış ola bilərlər:
- hello;
- bye-bye;
- thank you;
- please;
- red, blue, yellow;
- cat, dog, bird;
- one, two, three.
Mahnılar, hərəkətlər və təkrarlar bu yaş qrupunda xüsusilə faydalı ola bilər. Məsələn, müəllim sadə bir ingilis ifadəsi deyir və həmin ifadəni hərəkətlə göstərir. Uşaq isə sözü və hərəkəti birlikdə yadda saxlayır.
3–4 yaşlı uşaqlar üçün ingilis dili
3–4 yaşda uşağın dərslərdə iştirakı daha aktiv ola bilər. Bu dövrdə söz ehtiyatını tədricən genişləndirmək və sadə ifadələrdən istifadə etmək mümkündür.
Uşaqlar aşağıdakı mövzularla tanış ola bilərlər:
- rənglər;
- rəqəmlər;
- heyvanlar;
- oyuncaqlar;
- geyimlər;
- yeməklər;
- bədən üzvləri;
- ailə üzvləri;
- hava;
- gündəlik fəaliyyətlər.
Məsələn, uşaq “What is it?”, “What colour is it?” kimi sadə sualları eşidə və uyğun cavabları öyrənə bilər.
Bu mərhələdə uşağın səhv etməsindən narahat olmaq lazım deyil. İlk mərhələdə səhvlər öyrənmə prosesinin təbii hissəsidir.
4–6 yaşlı uşaqlar üçün ingilis dili
4–6 yaş arasında ingilis dili dərslərini tədricən daha da genişləndirmək mümkündür. Uşaq artıq daha çox söz öyrənməklə yanaşı, sadə cümlələri başa düşməyə və istifadə etməyə başlaya bilər.
Bu yaşda “My family”, “Animals”, “Food”, “My toys”, “My body”, “Weather”, “My day” kimi uşağa yaxın mövzular üzərində işləmək mümkündür.
Uşaq tədricən:
- sadə sualları başa düşməyi;
- qısa cavablar verməyi;
- tanıdığı əşyaları təsvir etməyi;
- ingilis dilində saymağı;
- rəng və formaları deməyi;
- sadə təlimatları anlamağı;
- qısa dialoqlarda iştirak etməyi;
- öyrəndiyi sözlərdən oyun zamanı istifadə etməyi öyrənə bilər.
Belə fəaliyyətlər gələcəkdə daha sistemli ingilis dili təhsilinə keçid üçün möhkəm baza yarada bilər.
Uşaq əvvəlcə ana dilini yaxşı bilməlidirmi?
Valideynlərin narahat olduğu məsələlərdən biri də budur ki, erkən yaşda xarici dil öyrənmək uşağın ana dilində danışmasına mənfi təsir göstərə bilərmi?
İngilis dili ilə tanışlıq avtomatik olaraq uşağın ana dilində nitq inkişafının zəifləməsi demək deyil. Əsas məsələ təlim prosesinin düzgün təşkil olunması və uşağın fərdi xüsusiyyətlərinin nəzərə alınmasıdır.
Xüsusilə məktəbəqədər yaşda ingilis dili uşağın ana dilini əvəz edən vasitə deyil, əlavə dil təcrübəsi kimi təqdim edilməlidir.
İngilis dili dərsləri nə qədər davam etməlidir?
Dərsin müddəti uşağın yaşından və qrupun xüsusiyyətlərindən asılıdır. Kiçik yaşlı uşaqlar uzun müddət eyni fəaliyyətə diqqət yetirməkdə çətinlik çəkə bilərlər.
Bu səbəbdən dərs ərzində fəaliyyətlərin dəyişməsi vacibdir. Məsələn, uşaqlar əvvəlcə mahnı oxuya, sonra oyun oynaya, daha sonra şəkillərlə işləyə və hərəkətli fəaliyyətə keçə bilərlər.
Burada əsas məqsəd bir dərsdə çoxlu söz əzbərlətmək deyil. Davamlılıq və uşağın ingilis dilinə qarşı müsbət münasibət formalaşdırması daha önəmlidir.
Valideynlər evdə uşağın ingilis dilini öyrənməsinə necə kömək edə bilər?
İngilis dilini dəstəkləmək üçün evdə əlavə uzun dərslər keçirməyə ehtiyac yoxdur. Dil gündəlik fəaliyyətlərə kiçik addımlarla daxil edilə bilər.
Valideynlər:
- uşaqlarla birlikdə ingilis dilində mahnılara qulaq asa;
- şəkilli kitablar oxuya;
- oyun zamanı öyrənilən sözləri təkrarlaya;
- rənglərin və əşyaların adlarını ingiliscə deyə;
- sadə ifadələrdən istifadə edə;
- dərsdə öyrənilən sözləri gündəlik həyatda təkrar edə bilərlər.
Əsas odur ki, evdə hər fəaliyyət uşağın biliyini yoxlamağa çevrilməsin. Uşaq hansısa sözü xatırlamırsa, onu məcbur etmək əvəzinə həmin sözü başqa vaxt yenidən təkrarlamaq daha məqsədəuyğundur.
Uşağın ingilis dili dərslərinə hazır olduğunu necə bilmək olar?
Uşağın ingilis dilinə başlamağa hazır olub-olmaması yalnız yaşla müəyyən edilmir. Onun davranışlarına və maraqlarına da diqqət etmək lazımdır.
Uşaq:
- yeni sözlərə və səslərə maraq göstərirsə;
- mahnıları və oyunları sevirsə;
- müəyyən müddət bir fəaliyyətə diqqət yetirə bilirsə;
- sadə təlimatları başa düşürsə;
- digər uşaqlarla ünsiyyət qurmağa maraqlıdırsa;
- böyükləri təqlid etməyi və sözləri təkrarlamağı sevirsə,
ingilis dili ilə tanışlıq üçün uyğun mərhələdə ola bilər.
Uşağın hələ az danışması da mütləq şəkildə ingilis dilinə başlamağı təxirə salmaq üçün səbəb deyil. Sadəcə, dərslərin formatı onun inkişaf səviyyəsinə uyğun seçilməlidir.
Uşaq üçün ingilis dili dərsləri seçərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
Valideynlər ingilis dili kursu və ya məktəbəqədər ingilis dili dərsləri seçərkən yalnız dərslərin sayına və müddətinə diqqət etməməlidirlər.
Proqramın:
- uşağın yaşına uyğun olması;
- məktəbəqədər yaş xüsusiyyətlərini nəzərə alması;
- oyun və interaktiv fəaliyyətlərdən istifadə etməsi;
- yalnız əzbərləmə üzərində qurulmaması;
- rahat və müsbət mühit yaratması;
- uşağın ingilis dilinə tədricən alışmasına imkan verməsi;
- hər uşağın fərdi öyrənmə tempini nəzərə alması
vacibdir.
İlk dərslər zamanı uşağın özünü rahat hiss etməsi gələcəkdə onun dil öyrənməyə münasibətinə də təsir edə bilər. İngilis dili uşağa maraqlı ünsiyyət və oyun vasitəsi kimi təqdim olunduqda, öyrənmə prosesi daha pozitiv qəbul edilir.
Baku Junior Campus-da uşaqlar ingilis dili ilə tanış olur
Baku Junior Campus-da uşaqların yalnız akademik inkişafına deyil, həm də onların özlərini rahat hiss etdiyi öyrənmə mühitinin formalaşmasına diqqət yetirilir.
Məktəbəqədər yaşda ilk ingilis dili dərslərinin əsas məqsədlərindən biri uşağın dilə marağını artırmaq, onu dinləməyə, təkrarlamağa və sadə ünsiyyət qurmağa həvəsləndirməkdir.
Bu səbəbdən ingilis dili ilə tanışlıq oyunlar, yaradıcı fəaliyyətlər, hərəkətli tapşırıqlar və ünsiyyətlə birləşdirildikdə uşaq üçün daha maraqlı və anlaşılan olur.
Əgər siz də övladınızın ingilis dili ilə erkən yaşdan rahat və düzgün şəkildə tanış olmasını istəyirsinizsə, Baku Junior Campus bu yolda uşağınız üçün uyğun və inkişafetdirici mühit yarada bilər.
Tez-tez verilən suallar
Uşağa ingilis dilini neçə yaşdan öyrətmək olar?
İngilis dili ilə tanışlığa təxminən 2–3 yaşdan başlamaq mümkündür. Dəqiq yaş uşağın fərdi inkişafından asılıdır.
4–5 yaşında uşağa ingilis dili öyrətmək gecdir?
Xeyr. 4–5 yaş ingilis dili üçün kifayət qədər uyğun yaş dövrüdür. Bu mərhələdə uşaq söz ehtiyatını genişləndirə və sadə ifadələrdən istifadə etməyə başlaya bilər.
Uşaq əvvəlcə ana dilində yaxşı danışmalıdır?
Mütləq deyil. Lakin uşağın fərdi nitq inkişafı nəzərə alınmalı və ingilis dili təlimi onun yaşına və inkişaf səviyyəsinə uyğun təşkil edilməlidir.
Uşağın ingilis dilinə marağını necə artırmaq olar?
Mahnılar, oyunlar, şəkillər, hərəkətli fəaliyyətlər, hekayələr və uşağın maraq dairəsinə uyğun mövzular ingilis dilini daha maraqlı edə bilər.
Uşaq hər gün ingilis dili öyrənməlidir?
Kiçik yaşda əsas məsələ uzunmüddətli dərslər deyil, müntəzəmlik və müsbət öyrənmə təcrübəsidir. Qısa, lakin davamlı təmas uşağın dili tədricən mənimsəməsinə kömək edə bilər.
Uşaq eyni vaxtda iki dil öyrənə bilər?
Bəli, uşaqlar bir neçə dil ilə eyni vaxtda tanış ola bilərlər. Bununla belə, təlim prosesi uşağın yaşına, inkişafına və fərdi xüsusiyyətlərinə uyğun qurulmalı, əlavə təzyiq yaradılmamalıdır.
